Strona Główna · Prace · Dodaj PraceMaj 29 2024 01:57:43

Mapa Serwisu
Nawigacja
Strona Główna
Prace
Dodaj Prace
Kontakt
Szukaj
Jezyk Polski
WYPRACOWANIA
STRESZCZENIA
OPRACOWANIA
OMÓWIENIE LEKTUR
GRAMATYKA
BAJKI
PIEŁNI
MOTYW
INNE

Antyk
Łredniowiecze
Renesans
Barok
Oświecenie
Romantyzm
Pozytywizm
Młoda Polska
XX Lecie
Współczesność

Przedmioty ścisłe
Matematyka
Chemia
Fizyka
Informatyka
Pozostałe
Geografia
Biologia
Historia
JęZYK ANGIELSKI
Opracowania
Szukaj w serwisie
Szukaj:
Streszczenie Publicystyka okresu sejmu czteroletniego
Admin dnia stycze 15 2007 15:25:49
Streszczenie Publicystyka okresu sejmu czteroletniego


Stanisław Staszic

Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego
Grunta chłopskie, czyli rolnik pracowity
Autor opisuje tu moment, gdy zetknął się z liczną grupą chłopów opuszczających kraj z powodu ucisku i niesprawiedliwości doznawanych przez nich od panów.

Przestrogi dla Polski
Do panów, czyli możnowładców
Staszic stwierdza, że wśród głównych przyczyn upadku Polski poczesne miejsce zajmują: rozpusta, lekkomyślność, chciwość, marnotrawstwo, duma i podłość możnowładców.

Miasta
Publicysta podkreśla fakt, że o potędze ekonomicznej i politycznej danego kraju stanowi rozwój jego przemysłu, natomiast duszą tego przemysłu są: bezpieczeństwo, sprawiedliwość i wolność, miasta zaś tworzą centra uprzemysłowienia i handlu. Autor wyraża tu też sprzeciw odnoszący się do zakazu nabywania ziemi przez mieszczan, co - jego zdaniem - prowadzi do zubożenia kraju, gdyż bogaci mieszczanie będą woleli ulokować swój kapitał za granicą, gdzie nikt nie wzbrania im dokonywania jakichkolwiek inwestycji.

PODSUMOWANIE:
Traktat publicystyczny Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego, kanclerza i hetmana wielkiego koronnego, do dzisiejszego stanu Rzeczypospolitej Polskiej przystosowane został wydany anonimowo w roku 1787, a więc w przededniu rozpoczęcia obrad Sejmu Czteroletniego. Staszic wyrażał w nim głęboką troskę o los "reszty Polski" i przekonanie, że kto nie czyni ofiar dla uzyskania wolności ten nie jest godnym korzystania z jej darów. Utwór zawierał wskazówki, czym Sejm powinien się zająć, jakie mają być naczelne postulaty stronnictwa reformatorskiego. Najważniejszymi z nich były na pewno:
1. Podniesienie stanu wykształcenia młodzieży, a więc stworzenie przyszłej elity rządzącej państwem ("Zawsze takie rzeczypospolite będą, jakie ich młodzieży chowanie").
2. Wychowanie obywatelskie i patriotyczne, a przy tym zwrócenie uwagi na aspekt moralny edukacji (oparcie się przy kształceniu młodzieży na religii).
3. Zniesienie liberum veto i przyjmowanie ustaw zwykłą większością głosów.
4. Stanowienie praw sprawiedliwych, z uwzględnieniem dobra publicznego.
5. Zniesienie wolnej elekcji, wprowadzenie dziedziczności tronu.
6. Wzmocnienie armii.
7. Reforma podatkowa.
Drugim ważnym dziełem Staszica, stworzonym w tym okresie, były Przestrogi dla Polski z tera¼niejszych Europy związków i z praw natury wypadające, przez pisarza "Uwag nad życiem Jana Zamoyskiego". Dzieło zostało wydane w roku 1790 i zawierało projekty zmian nakreślone przez autora i mające na celu poprawę losu Rzeczypospolitej. W sejmie zbliżał się czas podejmowania najważniejszych decyzji (Konstytucja 3 maja), Staszic chciał więc wskazać, czym należało zająć się przede wszystkim. Powtarza najistotniejsze tezy z traktatu poprzedniego podkreśla również konieczność zmiany sytuacji warstw najuboższych:
1. Poprawy warunków życia chłopa, w którym Staszic (jako jeden z pierwszych) dostrzega człowieka, a nie maszynę do pracy.
2. Zwiększenie przywilejów mieszczan, których należy, zdaniem Staszica, wpuścić do Sejmu (do tej pory posłem na sejm mógł być jedynie szlachcic).
W obu pismach - podczas rozprawiania się z przeciwnymi poglądami czy przedstawiania własnych sądów - Staszic odwoływał się do rozumu, praw natury i ludzkości. Jednak mimo rozumowego podejścia do problemów, styl tego pisarza jest "stylem uczuciowym" - ukazuje wrażliwość autora na niesprawiedliwość, nędzę i krzywdę człowieka. Aby żywiej oddziaływać na czytelników; Staszic nie stronił od wprowadzania do swych rozważań dramatycznych obrazków, przemawiających do wyobra¼ni i serc. Pisał językiem żywym i pięknym, a jego specyficzny styl można określić jako "oratorski, zabarwiony tonem sentymentalnym".

Hugo Kołłątaj

Do Stanisława Małachowskiego (...) Anonima listów kilka
W roku 1788, czyli w pierwszym roku obrad Sejmu Wielkiego, ukazał się zbiór listów Kołłątaja, będących zbiorem uwag nad ustrojem i kształtem Rzeczypospolitej. Zbiór został zatytułowany Do Stanisława Małachowskiego, referendarza koronnego. O przyszłym sejmie Anonima listów kilka. Listy zawierały propozycje reform, które uchwalić powinien, zdaniem Kołłątaja, Sejm Czteroletni. Proponował tu między innymi wzmocnienie władzy królewskiej, zniesienie liberum veto, reformę podatkową oraz utworzenie w sejmie drugiej izby, przeznaczonej dla mieszczan. Kołłątaj postulował również utworzenie i utrzymanie licznej, dobrze wyszkolonej armii, która byłaby w stanie zadbać o bezpieczeństwo Polski. Nie pomija również kwestii chłopskiej:
(O wolność rolnika) Kołłątaj zwraca uwagę czytelnika na niewłaściwe traktowanie kwestii poddaństwa ludu w Rzeczypospolitej. Twierdzi, że wszyscy podlegają jej prawom. Oznacza to, że wszyscy Polacy są sobie równi, że wśród poddanych ojczy¼nie nie może być podziału na panów i niewolników. Kołłątaj postuluje, aby odtąd panowie czynili z chłopami kontrakty jak równi z równymi sobie pracownikami. Autor wyraża tu zdanie, że "prawodawstwo te dwie rzeczy najistotniej obwarować powinno: wolność osoby rolnika i własność gruntową dziedzica".

Do prześwietnej deputacji
Manifest ten jest wspaniałym przykładem mowy politycznej. Autor zwraca się tu do komisji opracowującej projekt konstytucji z apelem o rozwagę i przyjęcie bezpieczeństwa człowieka, szczęścia obywateli i jedności ojczyzny za główne "prawidło robót", zmierzających do uzdrowienia państwa. Zachęca on też do uwolnienia chłopów od poddaństwa oraz przyznania mieszczanom prawa do nabywania ziemi. Styl utworu jest jasny, a autor użył niewielu środków poetyckich.

PODSUMOWANIE:
W obu utworach dostrzec można wielki patriotyzm autora, nakłaniający go do zabrania głosu w zasadniczych dla polepszenia sytuacji gospodarczej i politycznej kraju kwestiach. Do naczelnych postulatów Kołłątaja należy zaliczyć:
1. Uwolnienie chłopów od poddaństwa;
2. Pozwolenie na nabywanie ziemi przez mieszczan;
3. Zawarcie umowy społecznej, antymagnackiego sojuszu mieszczan ze szlachtą;
4. Zrównanie poszczególnych obywateli względem prawa, a więc niekierowanie się przy sądzeniu ludzi ich pochodzeniem społecznym, ale rangą wykroczenia, jakie popełnili.
Kołłątaj wyraża opinię, że tylko sprawiedliwe prawa oraz rozum i miłość, kierujące stosunkami istniejącymi pomiędzy poszczególnymi obywatelami mogą podnieść ojczyznę z upadku i doprowadzić ją do dawnej wielkości i potęgi. Swój traktat pisze w formie listów, dzieło ma więc charakter epistolarny. Pozwala to autorowi na bardzo emocjonalny, pełen apostrof i przejmujących przykładów, styl.

0Komentarzy · 2940Czytań
Komentarze
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
Student

Analiza finansowa i           strategiczna
Bankowość
Ekonometria
Ekonomia - definicje
Filozofia
Finanse
Handel Zagraniczny
Historia gospodarcza
Historia myśli
          ekonomicznej

Integracja europejska
Logistyka
Makroekonomia
Marketing
Mikroekonomia
Ochrona środowiska
Podatki
Polityka
Prawo
Psychologia
Rachununkowość
Rynek kapitałowy
Socjologia
Statystyka
Stosunki
          międzynarodowe

Ubezpieczenia i ryzyko
Zarządzanie
Strona Główna · Prace · Dodaj Prace
Copyright © opracowania.info 2006
Wszystkie materialy zawarte na tej stronie sa wlasnoscią ich autora, nie ponosze odpowiedzialnosci za tresci zawarte w nich.
5931019 Unikalnych wizyt
Powered by Php-Fusion 2003-2005 and opracowania
Opracowania1 Opracowania2 Opracowania3 Opracowania4 Opracowania5 Opracowania6 Opracowania7 Opracowania8 Opracowania9 Opracowania10 Opracowania11 Opracowania12 Opracowania13 Opracowania14 Opracowania15 Opracowania16 Opracowania17 Opracowania18 Opracowania19 Opracowania20 Opracowania21 Opracowania22 Opracowania23 Opracowania24 Opracowania25 Opracowania26 Opracowania27 Opracowania28 Opracowania29 Opracowania30 Opracowania31 Opracowania32 Opracowania33 Opracowania34 Opracowania35 Opracowania36 Opracowania37 Opracowania38 Opracowania39